Profilaktyka zdrowotna to działania, których celem jest zapobieganie chorobom, poprzez ich wczesne wykrycie i leczenie.
BADANIA PROFILAKTYCZNE DLA WSZYSTKICH:
· Badanie stomatologiczne co 6 miesięcy.
Kontrola uzębienia pozwala na wykrycie ubytków próchniczych, chorób przyzębia, chorób miazgi zęba i tkanek okołowierzchołkowych, jak też stanów zapalnych jamy ustnej. Zdrowe zęby to nie tylko kwestia estetyki, ale przede wszystkim oznaka zdrowia. Zły stan zębów może mieć wpływ na rozwój wielu chorób ogólnoustrojowych.
· Badanie rentgenowskie klatki piersiowej.
W przypadku osób palących po 40. roku życia niezbędne jest kontrolowanie stanu płuc co rok. Wykrywa wielkość i kształt serca oraz zmiany w płucach: od zapalenia po gruźlicę i nowotwory
· Badanie ciśnienia u osób dorosłych od 21. roku życia.
Nadciśnienie tętnicze jest jedną z chorób cywilizacyjnych. Może być przyczyną wielu schorzeń, takich jak choroba wieńcowa, zawał, udar mózgu. Nadciśnienie jest jednym z czynników ryzyka chorób układu krążenia..
· Badanie poziomu cholesterolu - mężczyźni w wieku od 30 lat. Kobiety w wieku od 45. roku życia.
Badanie poziomu cholesterolu we krwi z podziałem do dobrą (HDL) i złą frakcję (LDL). Przy problemach z układem krążenia testy wykonujemy częściej, wedle zaleceń lekarza. Poziom cholesterolu mierzy się podczas badania biochemicznego krwi. Podwyższony poziom cholesterolu całkowitego i LDL (beta-lipoproteiny) świadczy o rozwoju miażdżycy i zwiększa ryzyko choroby wieńcowej. Te podstawowe badania są pierwszym sygnałem alarmowym w przypadku problemów z sercem i mogą nas uchronić przed zawałem serca i udarem mózgu.
· Pomiar ciśnienia śródgałkowego (badanie okulistyczne) 2 razy w roku po 40. roku życia.
Wykonuje się je w celu profilaktyki jaskry, która jest jedną z najczęstszych przyczyn ślepoty. Wczesne wykrycie choroby jest bardzo ważne. Należy ją leczyć w początkowej fazie, gdyż daje to szansę uratowania wzroku.
· Badanie krwi w kale raz w roku u osób po 40. roku życia.
Należy do nowszej grupy badań profilaktycznych. Test na krew utajoną w kale wykonuje się w celu wykrycia nowotworów jelita grubego. Można przeprowadzić go nie tylko w laboratorium, ale także w domu dzięki testowi HEM-Check-2 (do nabycia w aptekach).
· Badanie densytometryczne kości.
U kobiet 40-50 lat- co 3 lata, 50-60 - co 2 lata, po 60 - raz w roku. U mężczyzn badanie należy wykonywać w grupie po 65. roku życia. Pozwala z wyprzedzeniem przewidzieć ryzyko złamań kości, wykrywa najmniejszy ubytek kości. Osteoporoza jest uciążliwą, przewlekłą chorobą, dlatego ważne jest jej wykrycie.
· Morfologia co 2 lata. Wykrywa niedokrwistość, stany zapalne, choroby pasożytnicze, alergię, cukrzycę, predyspozycje do rozwoju miażdżycy, jest podstawowym sposobem na wykrycie większości schorzeń. Wskaźniki tj. zaburzona liczba czerwonych i białych krwinek, wysoki poziom cukru, OB to sygnały alarmowe, których nie wolno lekceważyć.
· Hormony. Przed planowanym zajściem w ciążę skontrolujmy koniecznie poziom hormonów tarczycy, zwłaszcza, jeśli cierpimy na takie objawy jak obniżony poziom energii, nieuzasadniony przyrost wagi ciała czy utratę włosów. Niedoczynność tarczycy jest częstym powodem problemów z zajściem w ciążę i należy wtedy rozpocząć przyjmowanie tyroksyny w tabletkach.
· Stan skóry. Niezależnie od wieku musimy kontrolować stan naszej skóry i pojawiających się na niej zmian pigmentacyjnych. Samodzielnie powinnyśmy dokonywać takiego badania raz w miesiącu, zaś raz w roku dobrze jest odwiedzić specjalistę dermatologa, który zbada podejrzane znamiona pod specjalnym mikroskopem.
· EKG 18-40 lat - co dwa lata, 40 i więcej - raz w roku Określa częstotliwość skurczów serca, pracę zastawek, wykrywa uszkodzenie serca, stan przedzawałowy i zawał
KOBIETY
· Cytodiagnostyka ginekologiczna.
Wiek: Na początku 2-3 badania co roku , do 35. roku życia - raz na 3 lata , do 65. roku życia -raz na 5 lat
To doskonała metoda oceny zaburzeń hormonalnych, metabolicznych, zapalnych i regeneracyjnych, które każdy ginekolog musi na bieżąco konfrontować z ogólnym stanem zdrowia kobiety. Zaleca się jej wykonywanie od momentu rozpoczęcia życia płciowego. Cytodiagnostyka to metoda wykorzystywana w ginekologii do badania komórek pobranych z narządu rodnego. Dzięki niej lekarz może ocenić jego stan, a także wykryć niektóre choroby w ich początkowej fazie. To niewielka inwestycja, która naprawdę może ratować życie.
· Badanie ginekologiczne ogólne
Co najmniej raz do roku - od momentu rozpoczęcia życia płciowego (pierwsza wizyta przed 18. rokiem życia).
Kontrolna wizyta u ginekologa pozwala na ocenę stanu narządów rodnych, wykrycie schorzeń, np. stanów zapalnych, czy nieprawidłowości budowy. W czasie rozmowy lekarz może zebrać informacje na temat cyklu miesiączkowego, drobnych dolegliwości, wypisać skierowanie na cytodiagnostykę. Powinien też przeprowadzić badanie palpacyjne piersi kobiety.
· Badanie mammograficzne
Kobiety po 50. roku życia raz w roku. mammografia to najważniejsze badaniem w profilaktyce nowotworowej.
· Samobadanie piersi. Od 20. roku życia raz w miesiącu.
Badanie to wykonują kobiety palpacyjnie, najlepiej w tydzień po ostatnim dniu miesiączki. Kontrola piersi umożliwia wykrycie pojawiających się zmian - guzków, torbieli itp.
· Pomiar ciała i wzrostu (osoby z nadwagą) Kobiety po 40 roku życia co 3 lata w celu profilaktyki chorób ukł. krążenia
· Cytologia onkologiczna
Raz do roku bez względu na wiek. Umożliwia wykrycie wczesnych postaci nowotworu szyjki macicy tj. stanów przedrakowych, z których może się on rozwinąć. Powinny ją wykonywać kobiety, które rozpoczęły życie płciowe. W zależności od cech komórek ocenianych w rozmazie zalicza się je do pięciu grup cytologicznych.
· Cytologia hormonalna. J
est to pośrednia metoda, która pozwala wnioskować o stanie hormonalnym organizmu kobiety. Do badania pobiera się komórki nabłonka pochwy (z bocznych ścian), który jest czułym wskaźnikiem czynności układu hormonalnego. Nie jest to metoda zbyt dokładna (np. stan zapalny w pochwie wyklucza taką ocenę), ale tania i łatwa do wykonania w każdym gabinecie ginekologicznym. Na podstawie tego badania można określić czy: cykl płciowy jest dwufazowy (prawidłowy), wystąpiła owulacja, w ciąży hormony działają prawidłowo, jest skutecznie stosowane leczenie hormonalne
MĘŻCZYŹNI
· badanie prostaty po 50. roku życia raz w roku.
Schorzenia gruczołu krokowego (prostaty, czyli stercza) występują głównie u mężczyzn w wieku dojrzałym. Badania profilaktyczne umożliwiają wczesne wykrycie stanów nowotworowych stercza. Podstawowym badaniem jest per rectum (przezodbytnicze), choć trzeba wspomnieć, że nie wszyscy specjaliści potwierdzają jego korzyści profilaktyczne.
· pomiar ciała i wzrostu (osoby z nadwagą) mężczyźni po 40 roku życia co 3 lata w celu profilaktyki chorób ukł. krążenia